Monday, November 17, 2014

សម្តីមាស

ហេតុអ្វីបានជាបាតជើងវាមានពណ៌ស ខុសពីមុខនិងដៃជើង?
ចម្លើយព្រោះវាចេះតែលាក់មុខ។ ឆាវ ឆាវ

នៅលើលោកនេះគ្មានមេទ័ពណាច្បាំង ១០០ដង ឈ្នះទាំង ១០០ដងនោះទេ មានតែមនុស្ស
ចាញ់ហើយមិនអស់សង្ឃឹម រឹតតែចាញ់រឹតតែក្លាហាន ។ ឆាវ ឆាវ

ភាពងងឹតងងុលមិនស្គាល់សិទ្ធិសេរីភាពខ្លួនឋង អាចឲ្យអ្នកដ៏ទៃកេញយកប្រយោជន៍លើ
ជីវិតរបស់យើងបាន។ កែវ ចន្ទ័បូរណ៍

ច្បាំងមួយលើកចាញ់មួយលើក ចាញ់មួយលើកច្បាំងមួយលើក (ដកស្រង់ពីរឿងនគរបី)

ទោះដំណើរឆ្ពោះទៅមុខរបស់ខ្ញុំសង្ឃឹមតែ ១%នៃភាពជោគជ័យ ក៏ខ្ញុំមិននៅស្ងៀមមួយកន្លែង
រង់ចាំភាពបរាជ័យដែរ។ អេង វណ្ណា

ឆន្ទៈធំ  ប្រាកដជាមានភាពស្មុកស្មាញច្រើន
ឆន្ទៈតូច ប្រាកដជាំមានភាពព្រួយបារម្ភច្រើន   រឿងនគរបី

ចំណេះដឹង, សមត្ថភាព និងលុយ គឺជាកត្តាដែលធ្វើឲ្យមនុស្សមាន
ឥទ្ធិពល។
 អេង វណ្ណា





ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​បង្កើត​អង្គការ​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​អាត្លង់​ទិក​ខាង​ជើង – អូតង់!


​ក្បួន​រថយន្ត​ដឹក​ប្រេង ​១៥ គ្រឿង​របស់​អង្គការ​អូតង់​​ត្រូវ​ក្រុម​តាលីបង់​ស្ទាក់​បាញ់​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី០៤ វិច្ឆិកា ២០១៣ នៅ​ប្រទេស​អាហ្វហ្កានីស្ថានប្រភព៖​ www.radioaustralia.com
ពេល​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទីពីរ​បញ្ចប់​ទៅ អឺរ៉ុប​ខាង​លិច​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះ​គម្រាម​កំហែង​ពីរ​យ៉ាង គឺ​ទីមួយ ​សេដ្ឋកិច្ច​ដុនដាប និង​ទីពីរ បញ្ហា​សន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់​ទាំង​មូល។ វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​អាច​ដោះស្រាយ​បាន ​បន្ទាប់​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ផ្ដល់​កម្ចី​សន្ធឹក​សន្ធាប់​តាម​ផែនការណ៍​ម៉ាសល (Marshall Plan) ដើម្បី​ឲ្យ​អឺរ៉ុប​ខាង​លិច​ស្ដារ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ឡើង​វិញ។

ណាតូ​ជា​អង្គការ​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​អន្តរ​រដ្ឋាភិបាល (intergovernmental military alliance) ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៤៩។ គោល​ដៅ​ធំ​បំផុត​របស់​អង្គការ​ណាតូ​មាន​បី​គឺ ៖ ១- ទប់ទល់​នឹង​ឥទ្ធិពល​សហភាព​សូវៀត ២- ទប់​ស្កាត់​ការ​ងើប​ឡើង​វិញ​ជា​យថា​ហេតុ​នា​ពេល​ណា​មួយ​នៃ​លទ្ធិ​យោធានិយម​បែប​ជាតិ​និយម (ស្ដាំ​និយម​ជ្រុល ឬ​ស្ដាំ​និយម​ផ្ដាច់​ការ) និង ​៣- លើក​ស្ទួយ​សមាហរណកម្ម​នយោបាយ​នៅ​អឺរ៉ុប។

ដើម្បី​ធានា​សុខ​សន្តិភាព​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ស្លូត​ត្រង់ បណ្ដា​ប្រទេស​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាង​លិច និង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​កាណាដា បាន​ផ្ដួច​ផ្ដើម​បង្កើត​អង្គការ​សន្ធិសញ្ញា​អាត្លង់ទិក​ខាង​ជើង ដែល​ហៅ​កាត់​ថា «ណាតូ ឬ​អូតង់» នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៤៩។ អង្គការ​អូតង់ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​​ដើម្បី​ការ​ពារ​ខ្លួន​ ព្រោះ​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​នេះ តាំង​ពី​យូរ​លង់​ណាស់​មក​ហើយ ប្រទេស​នី​មួយ​តែ​ង​មាន​កងទ័ព​សម្រាប់​ការ​ពារ​ជាតិ ព្រោះ​ចរិត​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក​ពោរ​ពេញ​ដោយ​ចរិត​ឈ្លាន​ពាន​គេ​។ ដូចនេះ ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​នឹង​បញ្ហា​នេះ គេ​ត្រូវ​​បង្កើត​កម្លាំង​យោធា​ឲ្យ​បាន​រឹង​មាំ ដែល​គេ​ហៅ​ថា «​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ដើម្បី​សន្តិភាព»។ សូម្បី​បណ្ដា​ប្រទេស​ខ្លះ​ដែល​និយម​សន្តិភាព​ខ្លាំង​ដូច​ជា​ប្រទេស​ន័រវេ - ដាណឺម៉ាក - ហូឡង់​ជា​ដើម ក៏​បាន​ចូល​ជា​សមាជិក​ពេញ​សិទ្ធិ​របស់​អង្គការ​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​អូតង់​​រួច​ជា​ស្រេច។

...១០ ចំណុច​ដែល​អ្នក​គួរ​ដឹង​​ពី​អង្គការ​អូតង់ (NATO)...

ប្រទេស​សមាជិក​ស្ថាបនិក​អង្គការ​អូតង់​មាន​ដប់​ពីរ​ប្រទេស​ ៖ បែលហ្ស៊ិក – កាណាម៉ា - ដាណឺម៉ាក – បារាំង – អ៊ីស្លង់ - អ៊ីតាលី - លុចហ្សំបួ - ហូឡង់ - ន័រវេ - ព័រទុយហ្កាល់ - អង់គ្លេស និង​អាមេរិក។

...ទស្សនា​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ដែន​អាកាស​ដ៏​ទំនើប​របស់​អង្គការ​ណាតូ សម្រាប់​ទល់​ទល់​នឹង​កាំជ្រួច​អន្តរទ្វីប...

ប្រទេស​ដែល​ចូល​ជា​សមាជិក​ថ្មី ៖ ក្រិក – ទួរគី - អាល្លឺម៉ង់ - អេស្ប៉ាញ – ឆែក – ហុងគ្រី - ប៉ូឡូញ – ប៊ុលហ្ការី - អេស្តូនី - ឡាតវី - លីទុយអានី - រ៉ូម៉ានី - ស្លូវ៉ាគី - ស្លូវ៉ានី - អាល់បានី - ក្រូអាស៊ី៕

ទស្សនាវដី្ត​​រុស្ស៊ី​៖ រុស្ស៊ី​នឹង​ឈ្នះ​ងាយ​បំផុត បើសង្រ្គាមលោកលើកទី៣​ផ្ទុះឡើង​​ ព្រោះ​មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ច្រើន​ជាង​អាមេរិក​លើសលប់​


អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់រុស្ស៊ីប្រភព៖​ tomnichols.net
រុស្ស៊ី មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ទំនើប​ និង ច្រើន​ជាង​អាមេរិក​ឆ្ងាយ​ខ្លាំង​ណាស់ ហើយ​ថា ប្រសិនបើ​សង្គ្រាម​លោកលើកទី៣ ផ្ទុះ​ឡើង​មែន​ ប្រាកដ​ណាស់​ថា លោកVladimir Putin ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី​នឹង​ឈ្នះ​ដោយ​ងាយ​បំផុត​ ។ នេះ​តាម​ការ​ចុះផ្សាយ​របស់​ទស្សនាវដី្ត​ PRAVDA របស់​រុស្ស៊ី។ 

ការ​ចុះផ្សាយ​ ដោយ​បង្ហាញ​ពី​ឥទ្ធិពល​របស់​រុស្ស៊ី​តាមរយៈ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​នេះ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ស្រប​ពេល​ដែល រុស្ស៊ី​កំពុង​មាន​ភាព​តានតឹង​ជាមួយនឹង សហរដ្ឋអាមេរិក និង អង្គការ​NATO ជុំវិញ​វិបត្តិ​ក្នុង​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន។ ថ្មីៗ​នេះ​ទៀត មាន​យន្តហោះ​ចម្បាំង​របស់​រុស្ស៊ី​ជាច្រើន​គ្រឿង​បាន​ហោះ​ចូល​ក្នុង​ដែន អាកាស​ដែល​កាន់កាប់​ដោយ​អង្គការ NATO។

បើ​តាម​ទស្សនាវដី្ត​ PRAVDA ដដែល​ឲ្យ​ដឹង​ថា រុស្ស៊ី​មាន​លទ្ធភាព​លើស​ពី​អាមេរិក ព្រោះថា ចាប់តាំងពី​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​បញ្ចប់​មក អាមេរិក​មិនសូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ខ្លាំង លើ​បច្ចេកវិទ្យា​នុយក្លេអ៊ែរ ដូច​រុស្ស៊ី​នោះ​ឡើយ។​​​​
...​​រុស្ស៊ី​​កំពុង​គម្រាម​បារាំង​​​​ថា​នឹង​​​មាន “​បញ្ហា​ធំ​” បើ​សិន​​មិន​ប្រគល់​កប៉ាល់​ដឹក​យន្តហោះ​តាម​ការ​​សន្យា...
​ថ្វីបើ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ មាន​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការអភិវឌ្ឍន៍​​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​រយៈ​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​ដែល​អាច​កំទេច​គោលដៅ​យ៉ាង​ងាយ​ក៏​ដោយ ប៉ុន្តែរុស្ស៊ី​ក៏​មាន​មីស៊ីល​រយៈ​ចម្ងាយ​វែង​ដែល​បំពាក់​នៅ​លើ​នាវា​ចម្បាំង​ដែរ។
...ទស្សនា​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ដែន​អាកាស​ដ៏​ទំនើប​របស់​អង្គការ​ណាតូ សម្រាប់​ទល់​ទល់​នឹង​កាំជ្រួច​អន្តរទ្វីប...
យ៉ាងណាក៏ដោយ សហរដ្ឋអាមេរិក​បញ្ជាក់​ថា រុស្ស៊ី​មិនទាន់​មាន​លទ្ធភាព​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ការ​គំរាម​ដល់​សន្តិសុខ​អាមេរិក​នោះ​ឡើយ។ ថ្មីៗនេះ​ លោកChuck Hagel រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការពារជាតិ​អាមេរិក​ បាន​ប្រកាស​ពី​គម្រោង បង្កើន​ទឹក​ប្រាក់​ពី១, ៥ ពាន់​លាន​ដុល្លារ ដល់ ១៥ ​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​​ ដើម្បី​ពង្រឹង​លើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​ខ្លួន៕

ឈ្មួញ​អង្ករ និង​អ្នកជំនាញ ​​៦០០​នាក់ មក​ពី​​ ៤០​ប្រទេស​​​នឹង​មក​ជុំ​គ្នានៅ​កម្ពុជា​​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​១៩-២០​ វិច្ឆិកា


ឈ្មួញ​អង្ករ និង​អ្នកជំនាញ ​​៦០០​នាក់ មក​ពី​​ ៤០​ប្រទេស​​​នឹង​មក​ជុំ​គ្នានៅ​កម្ពុជា​​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​១៩-២០​ វិច្ឆិកា
កម្ពុជា​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​រៀប​ចំ​​​សន្និសីទ​អង្ករ​ពិភពលោក​លើក​ទី​៦ (The 6th World Rice Conference) ដែល​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​១៩-២០ ខែ​​វិច្ឆិកា ​ដោយ​មាន​​ការចូលរួម​ពី ឈ្មួញ​អង្ករ និង​អ្នកជំនាញ​ប្រមាណ ​​៦០០​នាក់ មក​ពី​​ ៤០​ប្រទេស​​ជុំវិញ​ពិភពលោក​។​
 
​សន្និសីទ​អង្ករ​ពិភព​លោក​លើក​ទី​៦​ នេះ​​នឹង ​ត្រូវ​រៀប​ចំ​នៅ​សណ្ឋាគារ ​Sofitel ​​ដោយ​គន្លឹះ​​សំខាន់​​ គឺ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ទីផ្សារ​អង្ករ និង​ការ​កើន​ឡើង​ថ្មីៗ​នៃ​​​​ឧស្សាហកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម​អង្ករ​ដូចជា​ប្រទេស​ថៃ និង​កម្ពុជា​។ 

សន្និសីទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​រំពឹង​ទុក​ថា​ ​នឹង​មាន​ការចូលរួម​ពី​បណ្តា​គណៈប្រតិភូ​ និង​អ្នកតំណាង​អាជីវកម្ម​អង្ករ​ធំ​ៗ​ជា​ច្រើន​​នឹង​មក​​ផ្លាស់​ប្តូរ​​បទ ពិសោធន៍​គ្នា​រួម​ទាំង​​ព័ត៌មាន​​ផ្សេង​ៗ​ជុំវិញ​​​សក្ដានុពល​អង្ក​រទាំង​ទីផ្សារ​ក្នុង​តំបន់ និង​ពិភពលោក ​ហើយ​វា​ក៏​ជា​ឱកាស​មួយ​ដើម្បី​ត​ភ្ជាប់​និង​រៀន​ពី​វិធី​នៃ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​ទៅដល់​ពាណិជ្ជកម្ម​អង្ករ​ពិភពលោក​​ផង​ដែរ​។ 

​​​​គួរ​រំលឹក​ថា​ សន្និសីទ​អង្ករ​ពិភពលោក​លើក​ទី​៥ (The 5th World Rice Conference) ធ្វើឡើង​នៅ​ប្រទេស​ចិន​ ដោយ​​មាន​ការចូលរួម​ពី​ប្រទេស​ចិន ឥណ្ឌា វៀតណាម ថៃ ប៉ា​គី​ស្ថាន មីយ៉ាន់ម៉ា​ កម្ពុជា ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន កូរ៉េខាងត្បូង និង​គណៈប្រតិភូ​ដែល​មកពី​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក អាមេរិក​ខាង​ត្បួ​ង និង​អឺរ៉ុប​​ចូលរួម​៕

កត្តា​​ភូមិ​សាស្ត្រ​​មាន​អំណោយ​ផល​យ៉ាង​ម៉េច​ខ្លះ​ ទើប​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​មាន​ថាមពល​ខ្លាំង​ក្លា​?


ផែនទី​ភូមិសាស្ត្រ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី (រូប​តំណាង)ប្រភព៖​ meteoweb.com
រុស្ស៊ី​ជា​ប្រទេស​មហាអំណាច​ពិភពលោក តាំង​ពី​ច្រើន​ជំនាន់​មក​ហើយ ហើយ​បាន​ឆ្លង​កាត់​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗ ​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពិភពលោក​សម័យ​ទំនើប។ នៅ​ពេល​ដែល​គេ​និយាយ​អំពី​ប្រទេស​រុស្ស៊ី គេ​នឹក​ឃើញ​ដល់​បដិវត្ត​រុស្ស៊ី ខែ​តុលា​ឆ្នាំ១៩១៧ – គេ​នឹក​ឃើញ​ដល់​សង្គ្រាម​ត្រជាក់ ដែល​រុស្ស៊ី និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ជា​អ្នក​ប្រកួត​ប្រជែង​គ្នា​ខាង​អំណាច​នយោបាយ – យោធា និង​សេដ្ឋកិច្ច។ល។

គេហទំព័រ TheBNEWS សូម​នាំ​មក​ជូន​អស់​លោក​អ្នក​នូវ​អត្ថបទ​ស្ដីពី​កត្តា​ភូមិសាស្ត្រ​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ដែល​មាន​វិសាល​ភាព​ធំ​ទូលាយ និង​គុណ​ប្រយោជន៍​នៃ​កត្តា​ភូមិសាស្ត្រ និង​អាកាស​ធាតុ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​រុស្ស៊ី​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​មាន​ឯករាជ​ភាព និង​សន្តិសុខ​ជាតិ​ល្អ​ប្រសើរ។

...ទស្សនាវដី្ត​​រុស្ស៊ី​៖ រុស្ស៊ី​នឹង​ឈ្នះ​ងាយ​បំផុត បើសង្រ្គាមលោកលើកទី៣​ផ្ទុះឡើង​​ ព្រោះ​មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ច្រើន​ជាង​អាមេរិក​លើសលប់​...

ឈ្មោះ​ជា​ផ្លូវការ សហព័ន្ធ​រុស្ស៊ី
ផ្ទៃ​ដី​សរុប ជាង ១៧ លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ
ផ្ទៃដី​ដែល​គ្រប់​ដណ្ដប់​ដោយ​ទឹក​កក ១៣,១ លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ
ផ្ទៃ​ដី​បង្កបង្កើន​ផល​កសិកម្ម ជាង ១,២ លាន​នាក់ (លំដាប់​ទី​បួន​ពិភព​លោក)
ប្រជាពលរដ្ឋ​សរុប ១៤៣,៥ លាន​នាក់ (តួលេខ​នេះ​មិន​រួម​បញ្ចូល​តំបន់​គ្រីមៀ ដែល​រុស្ស៊ី​ទើប​តែ​បញ្ចូល​ជា​ដែន​អធិបតេយ្យ​របស់​រុស្ស៊ី​ផងទេ)
ទម្រង់​រដ្ឋ សាធារណរដ្ឋ​សហព័ន្ធ
រូបិយប័ណ្ណ​ជាតិ ប្រាក់​រូបល ឬ​រូប (Ruble)
រដ្ឋ​ធានី មូស្គូ (ធំ​លំដាប់​ទីពីរ​នៅ​អឺរ៉ុប បន្ទាប់​ពី​ទីក្រុង​អ៊ីស្តាន់ប៊ុល)
ប្រធានាធិបតី វ៉្លាឌីមៀពូទីន
នាយករដ្ឋមន្ត្រី ឌីមីទ្រីមេតវេដេវ 

...​​រុស្ស៊ី​​កំពុង​គម្រាម​បារាំង​​​​ថា​នឹង​​​មាន “​បញ្ហា​ធំ​” បើ​សិន​​មិន​ប្រគល់​កប៉ាល់​ដឹក​យន្តហោះ​តាម​ការ​​សន្យា​...

ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​នៅ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី
រុស្ស៊ី​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រសិទ្ធិនាម​ថា «ប្រទេស​ខ្លាឃ្មុំ» (១)។ ប្រទេស​រុស្ស៊ី​មាន​ទំហំ​ដី​សរុប​ធំ​ជាង​គេ​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក។ ចំណោម​ផ្ទៃ​ដី​សរុប​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ទាំង​ជាង​១៧ លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ គឺ​ត្រូវ​បាន​គ្រប​ដណ្ដប់​ដោយ​ទឹក​កក​នៅ​តំបន់​ស៊ីបេរី​ប្រមាណ​ជាង ១៣ លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ​រួច​ជា​ស្រេច។ ផ្ទៃ​ដី​ប្រហែល​បួន​លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ ផ្ដល់​លក្ខខ័ណ្ឌ​អនុគ្រោះ ឬ​លក្ខខ័ណ្ឌ​ប្រកប ​សម្រាប់​មនុស្ស​រស់​នៅ និង​បង្កបង្កើន​ផល​កសិកម្ម។ តំបន់​ស៊ីបេរី​គ្រប​ដណ្ដប់​ដោយ​ទឹកកក​មួយ​ភាគ​ធំ ហើយ​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​តំបន់​ គឺ​ទឹកកក​កក​ខួប​ប្រាំង​ខួប​វស្សា (សីតុណ្ហភាព​ចុះ​ត្រជាក់​ដល់ - ៧១ អង្សា​ក្រោម​សូន្យ)។

ប្រទេស​រុស្ស៊ី​លាត​សន្ធឹង​ពី​តំបន់​អឺរ៉ុប​ខាង​កើត ​(សមុទ្រ​បាល់ទិក – Baltic Sea) ទៅ​ទល់​នឹង​តំបន់​អាស៊ី​ខាងជើង។ ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ភាគ​ខាង​លិច ជាប់​នឹង​សមុទ្រ​បាល់ទិក (អឺរ៉ុប​ខាង​កើត) – ភាគ​ខាង​កើត ជាប់​នឹង​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក – ភាគ​ខាង​ជើង​ជាប់​នឹង​មហាសមុទ្រ​ទឹកកក​អាកទិក (Arctic Ocean) និង​ភាគ​ខាង​ជើង ជាប់​នឹង​សមុទ្រ​ខ្មៅ ​និង​តំបន់​កូកះ (Caucases)។ 

...បើចង់ទៅលេងរុស្ស៊ី លោកអ្នកត្រូវដឹងរឿងប្លែកៗទាំងនេះ!...

លក្ខណៈ​ភូមិសាស្ត្រ​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ដែល​លាត​សន្ធឹង​យ៉ាង​ធំ​ទូលាយ គួប​ផ្សំ​នឹង​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​ទឹក​កក​និង​សមុទ្រ​នេះ​ហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ និង​ឥទ្ធិពល​យោធា​របស់​រុស្ស៊ី​ រីក​សាយភាយ និង​មួយ​ផ្នែក​ទៀត ស្ថានភាព​ភូមិសាស្ត្រ​នេះ​នាំ​ឲ្យ​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ​របស់​រុស្ស៊ី​ខ្លាំង និង​មិន​ងាយ​ប្រទេស​ណា​ច្បាំង​ឈ្នះ​ទេ ព្រោះ​មាន​វិសាលភាព​ធំ​ទូលាយ – ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​ទឹក​កក​រាប់​លាន​គីឡូម៉ែត្រ និង​អាកាស​ធាតុ​ត្រជាក់​ខ្លាំង​ពេល​រដូវ​រងា។ តាំង​ពីណាពីណី​មក កត្តា​ភូមិសាស្ត្រ​គឺ​ជា​ឧត្ដម​ភាព​របស់​រុស្ស៊ី ដែល​ធ្លាប់​វាយ​បក​លើ​កងទ័ព​ឈ្លាន​ពាន​ចំនួន​ពីរ​លើក​ធំៗ។ (២)

កត្តា​មួយ​ចំនួន​ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​មាន​វិសាល​ភាព​ធំ​ទូលាយ​ដូច​សព្វថ្ងៃ ​គឺ​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី១៦ (ឆ្នាំ១៥០០ – ១៥៩៩)។ កាលណោះ មេទ័ព​ឈ្មោះ Yermak Timofeyevich ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​អធិរាជ Ivan the Terrible បាន​វាយ​យក​តំបន់​នានា​មក​កាន់​កាប់ មាន​ដូច​ជា «បណ្ដា​រដ្ឋបុរី - City states» នៅ​ជាប់​នឹង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ហើយ​បញ្ចូល​ជា​ដែន​អធិបតេយ្យ​របស់​រុស្ស៊ី។ បន្ទាប់​មក​ មេទ័ព  Yermak  បាន​ពង្រីក​ដែន​ដី​ទៅ​ភាគ​ខាង​កើត​ទៀត ដោយ​បាន​លើក​កង​ទ័ព​វាយ​យក​​ដែន​ដី​មួយ​ភាគ​ធំ ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ចំណុះ​ចក្រភព​ម៉ុងហ្គោល​ ហើយ​បាន​ផ្ដួល​រំលំ​អធិរាជ​ម៉ុងហ្គោល នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៥៨២ (កាលណោះ ម៉ុងហ្គោល​ចុះ​ខ្សោយ)៕

...យន្តហោះ​ចម្បាំង​រុស្ស៊ី​ជាច្រើន​គ្រឿងហោះ​បំពាន​​ដែន​អាកាស​អឺរ៉ុប ខណៈ​ស្ថានភាព​នៅ​​តាន​តឹង​ជាមួយ​ NATO...

កំណត់​សម្គាល់:
(១) - ​ប្រទេស​នីមួយៗ​មាន​និមិត្តរូប ឬ​រហស្សនាម​របស់​ខ្លួន ដូច​ជា​រុស្ស៊ី (​ខ្លាឃ្មុំ) - ​អាល្លឺម៉ង់ (ឥន្ទ្រី​ដែក) – អាមេរិក (លោក​អ៊ុំ​សាម – Uncle Sam) – បារាំង (មាន់គក) – អង់គ្លេស (តោ) - ចិន (ខ្លាឃ្មុំ​ផេនដា - Panda)។ល។

(២) - ​អធិរាជ​សង្គ្រាម ណាប៉ូឡេអុង (Napoleon) ធ្លាប់​លើក​កងទ័ព​ជាង​ហុកសិប​ម៉ឺន​នាក់ និង​សេះ​ជាង​ហាសិប​ម៉ឺន​សេះ វាយ​ចូល​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​កាល​ពី​ឆ្នាំ១៨១២ រហូត​ដល់​ព័ទ្ធ​ជាប់​ទីក្រុង​មូស្គូ ​ប៉ុន្តែ​មិន​អាច​វាយ​យក​ទីក្រុង​មូស្គូ​​បាន។ ទី​បំផុត ណាប៉ូឡេអុង​បរាជ័យ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​ ហើយ​កងទ័ព​រត់​ផាសក្រញំា ខ្លះ​រត់​រួច​ក៏​អាច​រត់​រួច ឯ​មួយ​ភាគ​ធំ​ត្រូវ​ស្លាប់​គរ​ជើង។ មូលហេតុ​ធំ​បំផុត​គឺ​អាកាស​ធាតុ​ត្រជាក់​ហួសហេតុ ហើយ​អាកាសធាតុ​ត្រជាក់​នេះ​ហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កងទ័ព​អស់​អារម្មណ៍ ឬ​អស់​កម្លាំង​ចិត្ត​ លែង​ចង់​ច្បាំង។ គេ​បង្កើត​ឃ្លា​មួយ​ថា «ធ្វើ​សង្គ្រាម​ជា​មួយ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី គ្មាន​អនាគត​ល្អ​ទេ»។

លោក​អ៊ីទ្លែ​ មុន​នឹង​លើក​កងទ័ព​វាយ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ក្នុង​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទីពីរ ក៏​បាន​​សិក្សា​ដឹង​រួច​ជា​ស្រេច​អំពី​មូលហេតុ​​នៃ​អាកាស​ធាតុ​ត្រជាក់ ដែល​អធិរាជ​សង្គ្រាម​ណាប៉ូឡេអុង​ បរាជ័យ​នៅ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី។ ហេតុ​នេះ​ យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​អ៊ីទ្លែ គឺ​ធ្វើយ៉ាងណា​ត្រូវ​វាយ​យក​ទីក្រុង​មូស្គូ​ឲ្យ​បានមុន​រដូវ​រងា​ចូល​មក​ដល់។ ប៉ុន្តែ​​ទោះ​បី​ជា​​កម្លាំង​យោធា​របស់​អាល្លឺម៉ង់​ខ្លាំង​ក្លា​ដល់​កម្រិត​កំពូល ​ជា​មួយ​និង​កងទ័ព​អាល្លឺម៉ង​ជាង​ ៣,៥ លាន​​នាក់ និង​កងទ័ព​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​អាល្លឺម៉ង់​ជាង ១,៥ ​លាន​​​នាក់​ទៀត ដែល​សរុប​​ចូល​គ្នា​ជាង​ប្រាំលាន​នាក់​ អាច​និយាយ​បាន​ថា «កងទ័ព​ទាំង​នេះ​ ទៅ​ទីណា​គឺ​មេឃរលំ​ ភ្នំ​រលាយ» ក៏​​នៅតែ​​​មិន​អាច​វាយ​យក​ទីក្រុង​សំខាន់ៗ​របស់​រុស្ស៊ី​ ដូច​ជា​ស្តាលីនក្រាត (Stalingrad) - មូស្គូូ និង​ឡេនីនក្រាត (Leningrad)។ 

មូលហេតុ​ដែល​កងទ័ព​អាល្លឺម៉ង់​មិន​អាច​វាយ​យក​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ទាំង​មូល គឺ​មួយ​ផ្នែក​បណ្ដាល​មក​ពី​អាកាស​ធាតុ​ត្រជាក់​ខ្លាំង​ដល់ -៥០ អង្សា​ក្រោម​សូន្យ​ រហូត​ដល់​អាល្លឺម៉ង់​បញ្ឆេះ​ម៉ាស៊ីន​ឡាន រថក្រោះ និង​បាញ់​កាំភ្លើង​មិន​ចេញ)។ កាលណោះ សូម្បី​កងទ័ព​រុស្ស៊ី​ទូទៅ ​ក៏​ពុំ​អាច​ធន់​ទ្រាំ​នឹង​អាកាស​ធាតុ​ត្រជាក់​ដល់​ថ្នាក់​ហ្នឹង​បាន​ដែរ គឺ​រុស្ស៊ី​បាន​វាយ​បក ​ដោយ​ប្រើ​កម្លាំង​ទ័ព​ដែល​ឈរ​ជើង​នៅ​តំបន់​ស៊ីបេរី ជាង​មួយ​លាន​នាក់​ (តំបន់​ស៊ីបេរី​ខាង​លើ ទឹកកក​កក​ខួប​ប្រាំង​ខួប​វស្សា។